Handleiding kweekblok
Lion’s Mane kweken: zo oogst je je eigen pruikzwam
Je kweekblok is volledig doorgroeid met pruikzwam (Hericium erinaceus). Al het voorwerk is gedaan: jij zorgt voor twee kruisjes in de zak, een goede plek en vocht, de pruikzwam doet de rest.
Zo begin je
Dit zijn dezelfde vijf stappen als op de sticker, met wat meer uitleg.
-
Start binnen 3 dagen
Je blok is vers en wil groeien. Zet het daarom het liefst binnen 3 dagen op. Lukt dat niet? Leg het dan dicht in de koelkast (2–7 °C). Daar blijft het tot 3 maanden goed.
-
Vouw de zak strak dicht
Druk de lucht boven het blok voorzichtig uit de zak. Vouw de lege bovenkant strak om en zet hem vast met het meegeleverde elastiek. Zo groeit je pruikzwam niet binnen in de zak, maar naar buiten.
-
Twee kruisjes, schuin boven de sticker
Maak met een schoon, scherp mes twee kruisjes in de zak, schuin boven de sticker: één linksboven en één rechtsboven, bij de pijltjes. Een kruisje is twee sneden van 3–5 cm over elkaar heen. Meer gaten is niet beter, want dan droogt pruikzwam sneller uit.
Zie je al witte knopjes ín de zak? Snijd daar dan niet. Die verdwijnen vanzelf.
-
Kies een lichte plek van 15–20 °C
Licht, maar zonder directe zon. Zet het blok niet bij de verwarming, de kachel of in de tocht: droge, warme lucht is de grootste vijand van pruikzwam. Een plekje in de keuken, de bijkeuken of een koele badkamer met daglicht werkt vaak prima.
Liever niet in de slaapkamer: een rijpe pruikzwam laat fijn wit sporenstof vallen.
-
Benevel de kruisjes 2–3 keer per dag
Geef met het meegeleverde sprayflesje een paar fijne pufjes op de kruisjes, van zo’n 30–40 cm afstand. Sproei niet rechtstreeks op de groeiende paddenstoel, want druppels geven bruine plekken. Vochtig dus, maar niet nat.
Tip voor de winter: een vochttentje
Met de verwarming aan is de lucht in huis vaak maar 30–50% vochtig, terwijl pruikzwam het liefst 85–95% heeft. Zet dan een schone, doorzichtige zak met 6–10 gaatjes losjes over het blok, bijvoorbeeld een oude broodzak. Een paar satéprikkers houden het plastic van de paddenstoel af. Sproei af en toe ook tegen de binnenkant van de zak.
Wat je kunt verwachten
Lion’s Mane kijkt eerst even de kat uit de boom. Daarna gaat het snel.
- Dag 0Je maakt de kruisjes
Vanaf nu draait het om vocht en een goede plek.
- Na 1–3 wekenWitte bolletjes
Bij de kruisjes verschijnen kleine, witte knopjes.
- Ongeveer een week laterEen flinke pompon
De bol groeit uit tot een witte pruik met hangende stekels.
Oogsten
Hij is klaar als
- de stekels zo’n 0,5–1 cm lang zijn en naar beneden hangen;
- de pompon nog wit is (kleurt de top geel, oogst dan meteen);
- hij niet meer groter lijkt te worden.
Draai hem er voorzichtig in zijn geheel af, of snijd hem vlak tegen het blok af. Jong geoogst is hij het mildst.
Nog een oogst
Laat het blok na de oogst een paar dagen rusten. Voelt het licht en droog aan? Laat het blok in de zak en dompel het 10–20 minuten onder in koud water, zodat het via de kruisjes weer water opneemt.
Laat het daarna goed uitlekken en ga verder vanaf stap 5, met twee nieuwe kruisjes aan de achterkant. De eerste oogst is meestal de grootste.
Gaat er iets mis? Kijk naar de kleur
De meeste problemen zie je aan de kleur van je pruikzwam of je blok. Zo lees je ze.
- Geel tot lichtbruin en droog
- De lucht is te droog. Benevel de kruisjes vaker en gebruik een vochttentje. Is de pompon al groot en kleurt alleen de top geel? Dan is hij oogstklaar.
- Donkerbruin en nattig
- Er komt te veel water op de paddenstoel. Sproei minder en richt op de kruisjes, niet op de zwam.
- Roze
- Het staat koel. Dat is niet erg: meestal wordt hij vanzelf weer wit als hij verder groeit.
- Blok wattig, niet helemaal wit
- Normaal. Het mycelium van pruikzwam is fijn en dun, veel minder dicht dan bij oesterzwam.
- Knopjes binnen in de zak
- Het blok heeft warm gestaan. Laat ze zitten en blijf je kruisjes verzorgen. De knopjes binnenin stoppen vanzelf.
- Groene of zwarte vlekken
- Dat hoort er niet bij. Stuur ons een foto, dan kijken we met je mee.
- Na twee weken nog niets
- Check de temperatuur, want onder 15 °C gaat het langzaam. Kijk ook of je kruisjes niet zijn uitgedroogd. Dompel het blok in de zak 10–20 minuten onder in koud water, laat het uitlekken en geef het nog een week.
In de keuken
Pruikzwam is zacht en vezelig, met een milde, licht zoete smaak die vaak vergeleken wordt met krab of kreeft. Scheur hem in plakken en bak hem in een hete pan tot hij goudbruin is. Doe daarna boter of olijfolie, knoflook, zout en een kneepje citroen erbij. Lekker op toast, in pasta, als veggie steak of uit elkaar getrokken als vis- of vleesvervanger. Meer ideeën vind je bij onze recepten.
Bak pruikzwam altijd goed gaar. Vers geoogst bewaar je hem in een papieren zak in de koelkast. Eet hem binnen 3–5 dagen.
Is het blok uitgewerkt?
Komen er geen nieuwe bolletjes meer? Brokkel het blok dan in de compost, in je moestuin of als mulch onder de struiken. Soms verrast het je buiten nog met een paddenstoel. De zak mag bij het PMD.
Veelgestelde vragen
Hoeveel kan ik oogsten?
Reken op 500 tot 1.500 gram in totaal. De eerste oogst is de grootste. Hoeveel het precies wordt, hangt af van temperatuur, vocht en verzorging. Let op: de 3 kg is het gewicht van het blok, niet van je oogst.
Kan ik het blok bewaren of later cadeau doen?
Ja. Dicht in de koelkast (2–7 °C) blijft het tot 3 maanden goed. Buiten de koelkast zet je het het liefst binnen 3 dagen op.
Is Lion’s Mane hetzelfde als pruikzwam?
Ja, dat is dezelfde paddenstoel. Lion’s Mane is de Engelse naam, pruikzwam de Nederlandse. Je ziet hem ook wel als pom pom blanc.
Wat als er geen oogst komt?
We garanderen minstens één oogst. Komt die er niet? Mail dan een foto van je blok naar info@fryslanfungies.nl, dan regelen we het. Daar zit geen termijn aan.
Twijfel je? Stuur een foto
Je kweekblok komt rechtstreeks van onze kwekerij in Leeuwarden. We garanderen minstens één oogst en kijken graag persoonlijk mee. Stuur een foto van je blok naar info@fryslanfungies.nl en vertel waar het staat. Dan zoeken we samen uit wat het nodig heeft.
