Winkelwagen

Oesterzwammen kweken voor duurzaamheid

Je vraagt je misschien af: hoe leidt het kweken van oesterzwammen tot verduurzaming? Dat heeft een beetje context nodig. Er zijn momenteel namelijk twee wereldwijde uitdagingen die we kunnen tackelen met dezelfde oplossing: oesterzwammen kweken op ons gebruikte koffiedik.

Deze oesterzwammen zijn gekweekt op koffiedik uit de binnstad van Leeuwarden door Fryslan Fungies.
Oesterzwammen gekweekt op koffiedik

De uitdagingen

1) De transitie van de oude economie naar een circulaire economie

We putten de natuurlijke grondstoffen uit. Ieder jaar weer leven we in krediet bij de aarde. Dat wil zeggen dat we meer natuurlijke grondstoffen verbruiken dan dat er aangemaakt worden. Beter bekend als ”Earth overshoot day”. Dit vraagt om een circulaire economie waarin we grondstoffen hergebruiken.

Earth overshoot day is de dag in het jaar waarop we alle natuurlijke grondstoffen hebben verbruikt welke de natuur in één jaar kan reproduceren.
Earth Overshoot Day: De dag in het jaar waarop we alle natuurlijke grondstoffen hebben verbruikt welke de natuur in één jaar kan reproduceren. Bron: https://veldwerkindestad.nl/2022/05/13/earth-overshoot-day/

2) Onze voedselvoorziening verduurzamen

Daarnaast kennen we een groeiende wereldbevolking die we niet kunnen voeden op de manier zoals we nu de wereld voorzien van voedsel. Dit vraagt om een nieuwe manier van lokaal en duurzaam voedsel produceren.

Groeiende wereldpopulatie welke moet worden voorzien van voedsel. Hier zijn nieuwe voedselproductie systemen voor nodig.
Groeiende wereldpopulatie welke moet worden voorzien van voedsel. Bron: https://news.un.org/en/story/2015/07/505352-un-projects-world-population-reach-85-billion-2030-driven-growth-developing

De oplossing

Door anders te kijken naar afval hoeven we niet in krediet te leven bij de aarde en ontstaan er grote kansen. Zo is er bijvoorbeeld jaarlijks wereldwijd 9 miljard kg koffiedik voorhanden dat doorgaans gezien wordt als afval. Onnodig, want met de juiste middelen zijn we in staat om 20% hiervan om te zetten naar verse oesterzwammen.

Verduurzamen met oesterzwammen

Door de oesterzwammen te kweken op koffiedik en deze weer onder de aandacht te brengen bij de consument, creëren we een grote impact die je misschien niet direct verwacht. Deze paddenstoelen zijn namelijk fantastische vleesvervangers. En ten opzicht van vlees hebben paddenstoelen een bijzonder lage milieubelasting.

Broodje Zwarma - Vegetarische shoarma op basis van oesterzwammen
Broodje Zwarma – Vegetarische shoarma op basis van oesterzwammen

De productie van 1 kilo oesterzwammen heeft een 1000 (!) keer lagere CO2 uitstoot en een 100 keer lager watergebruik dan de productie van 1 kilo rundvlees. Daarnaast is er geen voedsel nodig om oesterzwammen in leven te houden, waar dat bij vee natuurlijk wel het geval is. Het enige wat nodige is voor de oesterzwammen, is een voedingsbodem van vruchtbaar koffiedik. Hoe tof is dat!

Uitgedrukt in getallen bespaar je met iedere kilogram oesterzwammen zo 25 kg CO2 ten opzichte van het consumeren van een kilo vlees. En daarnaast bespaar je met iedere kilo oesterzwammen ook nog eens 5000 liter water ten opzichte van een kilo vlees!

De milieuimpact van de productie van oesterzwammen, kip en rund. Uitgedrukt in watergebruik, CO2 uitstoot en input van voedsel.
De milieuimpact van de productie van oesterzwammen, kip en rund. Uitgedrukt in watergebruik, CO2 uitstoot en input van voedsel.

Thuis oesterzwammen kweken

Het proces van koffiedik naar oesterzwam is lekker eenvoudig. Wordt er bij jou thuis koffie gedronken? Met de Growkit van Fryslân Fungies oogst je gemakkelijk verse oesterzwammen, gewoon op het aanrecht.

Je werkt hiervoor met kleine hoeveelheden koffiedik. Dus een enorme koffieleut hoef je niet te zijn (maar helpt wel om sneller te kweken 😉

Thuis oesterzwammen kweken is erg eenvoudig. Je start de Growkit op door het oesterzwambroed te mengen met 100 gram koffiedik. Wekelijks voeg je eenzelfde hoeveelheid koffiedik toe en wanneer de hele Growkit vol zit, groeien er vanzelf paddenstoelen uit! Hierna is de Growkit weer opnieuw op te starten. Zo maken we samen de circulaire economie tastbaar én eetbaar.

Liever een iets uitgebreidere handleiding? Deze vind je hier. Vergeet je na het kweken niet jouw unieke oesterzwammen met ons te delen? We reposten het graag 🙂

Fryslân Fungies Growkit waarmee je thuis gemakkelijk oesterzwammen kweekt op je koffiedik.
Fryslân Fungies Growkit waarmee je thuis gemakkelijk oesterzwammen kweekt op je koffiedik.

Duurzaam en lokaal voedsel produceren

Een bijkomend voordeel is de mogelijkheid om dit kweekproces lokaal te laten plaatsvinden, in samenwerking met lokale kwekerijen. Het koffiedik is immers overal aanwezig en daar waar het is kan het direct worden omgezet tot oesterzwammen middels een (mini)kwekerij.

In deze FungiFarm worden oesterzwammen gekweekt op het koffiedik van het stadshuis in Dokkum
Oesterzwammen gekweekt in de FungiFarm op het koffiedik van het stadshuis in Dokkum (Frl)

Vleesvervangers

We moedigen het aan om deze paddenstoelen te gebruiken als vleesvervanger. Zoals je hierboven hebt gelezen, maak je daar een mooie en belangrijke milieu-impact mee!

Heb je inspiratie nodig voor recepten? Bezoek dan eens https://www.fryslanfungies.nl/recepten/.

Oesterzwammen kweken in het bedrijfsleven

Of het nu gaat om een horeca gelegenheid, zoals een koffiezaak of restaurant, of het bedrijfsleven in het algemeen; een circulaire bedrijfsvoering is momenteel een belangrijk onderwerp.

Het advies over ‘Hoe een bedrijf te verduurzamen?’ komt vaak terug op de ´usual suspects´, zoals zonnepanelen, afval scheiden en met de fiets naar het werk. Maar zoals je hierboven hebt gelezen is er ook een grote impact te behalen in de verborgen ´unusual suspects´.

In de FungiFarm worden oesterzwammen gewkeekt op koffiedik wat op bedrijfslocaties vrijkomt. Hiermee verduurzaam je je organisatie en maar je de verduurzaming zichtbaar.
De FungiFarm – De mini kwekerij voor het kweken van oesterzwammen op jouw werkvloer

Kansen van circulair grondstofgebruik binnen je bedrijf of organisatie

Vraag je je af waar de kansen liggen om afval te reduceren en grondstoffen circulair te gebruiken? Ook in jouw bedrijf of organisatie kan koffiedik eenvoudig benut worden voor het kweken van oesterzwammen. Dit kan bijvoorbeeld via een echte duurzame eye-catcher: de FungiFarm.

Hiermee laat je medewerkers, gasten en bezoekers de circulaire economie beleven en zorgt het tevens voor bewustwording omtrent grondstofgebruik. Om de beleving nog eens te verhogen kunnen de gekweekte paddenstoelen perfect worden geserveerd in de catering, keuken of mee worden gegeven aan medewerkers.

De kansen van koffiedik (berekening van CO2 impact)

Benieuwd wat het koffiedik van jouw bedrijf jaarlijks kan bijdragen aan een duurzame, circulaire economie? Daarvoor hebben we een simpele berekening. Namelijk: per kilo oesterzwammen besparen we 25 kilo CO2 en 5000 liter water, ten opzichte van rundvlees.

Jaarlijkse CO2 besparing in kg = Kg koffiedik dat vrijkomt per jaar x 20% (is de omzet naar oesterzwammen) x 25

Jaarlijkse water besparing in liter = Kg koffiedik dat vrijkomt per jaar x 20% (is de omzet naar oesterzwammen) x 5000

Zo zie je dat dit concept in hoge mate bijdraagt aan duurzaamheid, mits je de oesterzwammen gebruikt in plaats het nog veel geconsumeerde rundvlees.

Verse oesterzwammen in bedrijfskantine

Wij hopen iedereen te inspireren om, bijvoorbeeld in de bedrijfskantine, aan de slag te gaan met afvalvermindering en het promoten en consumeren van vers lokaal voedsel.

Bekijk hier de recepten waarmee je direct aan de slag kan met je eigen gekweekte paddenstoelen en creëer hiermee de ultieme beleving van een circulaire economie in jouw horecagelegenheid, bedrijfskantine of andere bedrijfslocatie.

Broodje pulled oesterzwam. Een vegetarisch recept op basis van oesterzwammen.
Broodje pulled oesterzwam